Integracja sensoryczna — czym właściwie jest?

„On tak ma”, „jest po prostu wrażliwa”, „wyrośnie z tego” — za wieloma zachowaniami, które trudno wytłumaczyć, może stać sposób, w jaki układ nerwowy dziecka przetwarza bodźce zmysłowe. To właśnie obszar integracji sensorycznej.

Zmysłów jest więcej niż pięć

Oprócz wzroku, słuchu, dotyku, smaku i węchu mamy jeszcze dwa „ukryte” zmysły:

• zmysł przedsionkowy — odpowiada za równowagę i odczuwanie ruchu,
• propriocepcję — czucie własnego ciała, jego położenia i siły mięśni.

To one, razem z dotykiem, stanowią fundament rozwoju — na nich nadbudowują się koordynacja, koncentracja, a nawet mowa i gotowość szkolna.

Gdy przetwarzanie bodźców zawodzi

Mózg każdego z nas nieustannie filtruje i porządkuje tysiące bodźców. U części dzieci ten proces przebiega nieprawidłowo — bodźce docierają zbyt mocno (nadwrażliwość) albo zbyt słabo (podwrażliwość). Efekty widać w zachowaniu:

• dziecko protestuje przy myciu głowy, metki „gryzą”, jedzenie „śmierdzi”,
• hałas w klasie uniemożliwia skupienie,
• dziecko unika placu zabaw albo przeciwnie — huśta się bez końca,
• pojawia się niezgrabność ruchowa, potykanie się, wpadanie na meble.

Zachowanie dziecka to często najlepsza informacja o tym, jak jego układ nerwowy radzi sobie z bodźcami. Zamiast walczyć z zachowaniem — warto zrozumieć jego przyczynę.

Na czym polega terapia SI?

Terapia integracji sensorycznej odbywa się w sali pełnej huśtawek, platform i materiałów o różnych fakturach. Dla dziecka to świetna zabawa — dla terapeuty precyzyjnie dobrana stymulacja, która uczy mózg lepiej porządkować bodźce.

Jeśli obserwujesz u dziecka opisane trudności, warto rozważyć diagnozę procesów integracji sensorycznej — pozwala ona obiektywnie ocenić, czy zachowania mają podłoże sensoryczne.

Anna Jagiełło-Soczewka

Psycholog · dyrektor Poradni

Od ponad 15 lat pomaga dzieciom i rodzinom zrozumieć rzeczywiste przyczyny trudności rozwojowych. Założycielka i dyrektor Poradni Budzik, koordynator zespołu Wczesnego Wspomagania Rozwoju.