Kiedy dziecko powinno zacząć mówić?

„Chłopcy mówią później”, „wyrośnie z tego”, „jeszcze ma czas” — to zdania, które rodzice dzieci późno mówiących słyszą bardzo często. Tymczasem rozwój mowy przebiega według dość przewidywalnych etapów, a jego opóźnienie zawsze warto skonsultować.

Kamienie milowe rozwoju mowy

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale pewne umiejętności powinny pojawić się w określonych przedziałach:

• 6–9 miesięcy — gaworzenie: powtarzanie sylab „ba-ba”, „ma-ma”.
• około 12 miesięcy — pierwsze słowa wypowiadane ze zrozumieniem.
• 18–24 miesiące — szybki przyrost słownictwa, pierwsze proste zestawienia dwóch słów.
• 2–3 lata — zdania proste; mowa zrozumiała dla najbliższych.
• 4–5 lat — dłuższe wypowiedzi, opowiadanie; mowa zrozumiała także dla obcych.

Sygnały, których nie warto bagatelizować

Zasada jest prosta: jeśli coś Cię niepokoi w rozwoju mowy dziecka — skonsultuj to. Konsultacja logopedyczna niczym nie grozi, a zaniechanie może kosztować cenny czas.

Do logopedy warto zgłosić się, gdy:

• roczne dziecko nie gaworzy i nie reaguje na swoje imię,
• dwulatek nie mówi żadnych słów lub nie rozumie prostych poleceń,
• trzylatek nie buduje prostych zdań,
• mowa dziecka jest niezrozumiała dla osób spoza rodziny,
• dziecko w każdym wieku traci umiejętności, które już miało.

Jak wspierać rozwój mowy w domu?

Najlepszym „treningiem” mowy jest codzienna, uważna rozmowa: opowiadanie dziecku o tym, co robicie, czytanie książeczek, śpiewanie i ograniczenie ekranów. Mów do dziecka zwyczajnie, pozostawiaj przestrzeń na jego odpowiedź — nawet jeśli na początku będzie to tylko gest czy sylaba.

Paulina Putkowska

Neurologopeda · terapeuta SI

Neurologopeda i terapeuta integracji sensorycznej pracujący z niemowlętami od 6. miesiąca życia, dziećmi, młodzieżą oraz osobami dorosłymi. Łączy wiedzę neurologopedyczną z metodami wspierającymi rozwój sensoryczny i motoryczny.